De maanlandingen geschiedenis is er een vol spanning, wedijver en technische prestaties die de wereld verstomden. Alles begon niet met een succesvolle landing, maar met een ruimtewedloop tussen twee grootmachten: de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie. Beide landen wilden als eerste bewijzen dat zij de ruimte konden veroveren. Wat volgde, was een van de meest opwindende periodes uit de geschiedenis van de mensheid.
De ruimtewedloop die alles in gang zette
In 1957 schoot de Sovjet-Unie de eerste satelliet, Spoetnik, de ruimte in. Dat was een enorme schok voor Amerika. Vier jaar later stuurden de Sovjets ook de eerste mens de ruimte in: Joeri Gagarin maakte in 1961 een rondje om de aarde. Amerika voelde de druk stijgen. President John F. Kennedy reageerde snel. Hij beloofde dat de VS voor het einde van de jaren zestig een mens op de maan zou zetten. Dat klonk destijds bijna onmogelijk. Er was nog geen enkele technologie om dat te realiseren. Toch zette NASA alles op alles om die belofte waar te maken. Duizenden ingenieurs, wetenschappers en technici werkten dag en nacht aan het Apollo-programma. De druk was enorm, want achter de schermen verloor Amerika regelmatig de strijd om als eerste iets nieuws te bereiken in de ruimte.
Apollo 11 en de eerste voetstappen op de maan
Op 20 juli 1969 zette Neil Armstrong als eerste mens voet op de maan. Samen met Buzz Aldrin liep hij over het maanoppervlak, terwijl Michael Collins in de commandocapsule om de maan bleef cirkelen. Het moment dat Armstrong de ladder afdaalde en de beroemde woorden sprak over “een kleine stap voor een mens, een grote sprong voor de mensheid”, keken ongeveer 600 miljoen mensen toe op televisie. Het was een gebeurtenis die generaties heeft geraakt. De astronauten verzamelden maanstenen, plaatsten wetenschappelijke instrumenten en plantten een Amerikaanse vlag. Na ruim twee uur op het oppervlak keerden zij terug naar de capsule. De thuisreis duurde drie dagen. Na Apollo 11 volgden nog vijf succesvolle bemande maanmissies. De laatste was Apollo 17 in december 1972. In totaal liepen twaalf mensen over het maanoppervlak. Daarna stopten de missies plotseling.
Waarom de bemande missies na 1972 ophielden
Na Apollo 17 kwamen er geen nieuwe bemande vluchten naar de maan meer. Dat had verschillende oorzaken. De ruimtewedloop was gewonnen door Amerika, waardoor de politieke motivatie wegviel. De missies waren ook erg duur. NASA had in de hoogtijdagen van het Apollo-programma meer dan vier procent van het totale Amerikaanse overheidsbudget tot zijn beschikking. Na 1972 kromp dat budget flink. Daar komt bij dat de publieke belangstelling afnam. De eerste maanlanding was een historisch moment, maar latere vluchten trokken minder aandacht van het grote publiek. De Sovjet-Unie had zijn bemande maanprogramma nooit succesvol kunnen afronden en hield er stilletjes mee op. Zo belandde het tijdperk van de maanvluchten in de ijskast, voor decennialang.
De terugkeer naar de maan in de eenentwintigste eeuw
Meer dan vijftig jaar na de laatste Apollo-missie staat er een nieuw tijdperk voor de deur. NASA werkt aan het Artemis-programma, dat mensen opnieuw naar de maan wil brengen. Het doel is om ditmaal ook een vrouw en iemand met een niet-westerse achtergrond op het maanoppervlak te laten landen. Naast NASA zijn nu ook private bedrijven actief, zoals SpaceX. China heeft eveneens grote plannen en stuurde al onbemande voertuigen naar de maan. De interesse in ons natuurlijke satelliet is groter dan ooit. Wetenschappers willen weten of er water aanwezig is in de vorm van ijs aan de maanpolen, want dat zou toekomstige missies veel gemakkelijker maken. De maan wordt ook gezien als mogelijke tussenstop op weg naar Mars. Wat begon als een politieke wedstrijd, is uitgegroeid tot een breed wetenschappelijk avontuur waar meerdere landen en bedrijven aan meedoen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel mensen hebben ooit op de maan gelopen?
In totaal hebben twaalf mensen op de maan gelopen. Zij deden dat allemaal tijdens de Amerikaanse Apollo-missies tussen 1969 en 1972. De eerste was Neil Armstrong tijdens Apollo 11. De laatste waren Eugene Cernan en Harrison Schmitt tijdens Apollo 17 in december 1972.
Heeft de Sovjet-Unie ooit een mens op de maan gezet?
Nee, de Sovjet-Unie heeft nooit een bemande maanlanding uitgevoerd. Het land had wel een geheim maanprogramma, maar dat liep op technische problemen en mislukkingen. Na de overwinning van Amerika in de ruimtewedloop stopte de Sovjet-Unie stilletjes met zijn plannen voor een bemande vlucht naar de maan.
Wat hebben astronauten meegenomen terug van de maan?
De Apollo-astronauten brachten in totaal ongeveer 382 kilo aan maanstenen en maanstof mee terug naar de aarde. Die monsters worden nog steeds onderzocht door wetenschappers over de hele wereld. Ze geven informatie over het ontstaan van de maan en het vroege zonnestelsel.
Wanneer gaan mensen weer naar de maan?
NASA werkt met het Artemis-programma aan een nieuwe bemande maanlanding. De planning is meerdere keren verschoven door technische en budgettaire redenen. Ook China heeft plannen om voor 2040 mensen op de maan te laten landen. Wanneer precies de volgende bemande landing plaatsvindt, is nog niet met zekerheid te zeggen.
