In ons zonnestelsel zijn er acht planeten: Mercurius, Venus, Aarde, Mars, Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus. Dit zijn de officieel erkende planeten volgens de Internationale Astronomische Unie (IAU), die in 2006 de definitie van een planeet vastlegde. Pluto valt daar sindsdien niet meer onder en wordt een dwergplaneet genoemd.
Alle planeten op een rij
De acht planeten draaien allemaal om de zon, elk op hun eigen afstand en met hun eigen omlooptijd. Hoe verder een planeet van de zon staat, hoe langer het duurt om één ronde te maken. Je kunt ze grofweg in twee groepen verdelen: de rotsachtige binnenplaneten en de gasreuzen aan de buitenkant.
| Planeet | Type | Afstand tot zon (gemiddeld) | Bijzonderheid |
|---|---|---|---|
| Mercurius | Rotsachtig | ±58 miljoen km | Kleinste planeet, dichtst bij de zon |
| Venus | Rotsachtig | ±108 miljoen km | Heetste planeet (±465°C aan oppervlak) |
| Aarde | Rotsachtig | ±150 miljoen km | Enige planeet met bekend leven |
| Mars | Rotsachtig | ±228 miljoen km | Rode kleur door ijzeroxide (roest) |
| Jupiter | Gasreus | ±778 miljoen km | Grootste planeet in ons zonnestelsel |
| Saturnus | Gasreus | ±1,4 miljard km | Bekend om zijn ringen |
| Uranus | IJsreus | ±2,9 miljard km | Draait bijna op zijn zij |
| Neptunus | IJsreus | ±4,5 miljard km | Verst van de zon, sterkste winden |
De binnenplaneten: rotsachtig en dicht bij de zon
Mercurius, Venus, Aarde en Mars worden de binnenplaneten of rotsplaneten genoemd. Ze hebben een vaste, stenen buitenkant. Mercurius is zo klein dat hij niet veel groter is dan de maan van de Aarde. Venus is juist bijna even groot als de Aarde, maar door een extreem broeikaseffect is het er onleefbaar heet. Mars heeft twee kleine maantjes, Phobos en Deimos, en is het meest onderzochte hemellichaam na de Aarde.
Deze vier planeten staan relatief dicht bij de zon en zijn van de Aarde gezien soms met het blote oog zichtbaar. Venus zie je zelfs overdag als je weet waar je moet kijken. Mars valt op door zijn rode kleur in de nachtelijke hemel.
De buitenplaneten: gasreuzen en ijsreuzen
Voorbij de planetoïdengordel beginnen de buitenplaneten. Jupiter en Saturnus zijn gasreuzen: enorme bollen van voornamelijk waterstof en helium, zonder een vast oppervlak. Jupiter is zo groot dat er meer dan duizend Aardes in passen. Saturnus heeft spectaculaire ringen van ijs en stof die je zelfs met een kleine telescoop kunt zien.
Uranus en Neptunus zijn wat kleiner en worden ijsreuzen genoemd. Ze bestaan grotendeels uit bevroren water, ammoniak en methaan. Die methaan geeft ze allebei een blauwgroene kleur. Neptunus staat zo ver weg dat het licht van de zon er meer dan vier uur over doet om er te komen.
Welke planeten zijn met het blote oog zichtbaar?
Vijf planeten zijn onder de juiste omstandigheden zichtbaar zonder telescoop: Mercurius, Venus, Mars, Jupiter en Saturnus. Uranus is technisch gezien ook zichtbaar als je precies weet waar je moet kijken en de lucht donker genoeg is, maar de meeste mensen hebben er een verrekijker of telescoop voor nodig. Neptunus is alleen met een telescoop te zien.
Soms staan meerdere planeten tegelijk aan de hemel. Zo meldde National Geographic dat rond 28 februari 2026 maar liefst zes planeten tegelijk zichtbaar waren: Mercurius, Venus, Jupiter, Saturnus, Uranus en Mars. Zulke “planetenparades” trekken veel aandacht bij sterrenkijkers.
Wat is het verschil tussen een planeet en een dwergplaneet?
Volgens de definitie van de IAU uit 2006 moet een planeet aan drie voorwaarden voldoen: hij draait om de zon, heeft genoeg massa om door zijn eigen zwaartekracht een ronde vorm aan te nemen, en heeft zijn baan “vrijgemaakt” van andere objecten. Pluto voldoet aan de eerste twee, maar niet aan de derde. Daarom is Pluto een dwergplaneet. Hetzelfde geldt voor Eris, Ceres en een aantal andere objecten in het buitenste deel van ons zonnestelsel.
De acht officiële planeten zijn dus het antwoord als je vraagt welke planeten er zijn. Van de kleine, hete Mercurius dicht bij de zon tot het verre, winderige Neptunus aan de rand van ons zonnestelsel: elk van de acht heeft zijn eigen karakter en maakt ons zonnestelsel een gevarieerd en fascineerend geheel.
