De planeten op volgorde van de zon af zijn: Mercurius, Venus, Aarde, Mars, Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus. Dit zijn de acht planeten van ons zonnestelsel, gerangschikt van dichtst bij de zon naar het verst weg. Pluto telt sinds 2006 niet meer mee als volwaardige planeet.
De volgorde onthouden gaat het makkelijkst met een ezelsbruggetje. Een bekende is: Mijn Vader Aat Maaltijden Just Soms Uit Nood. Elke beginletter staat voor een planeet in de juiste volgorde.
Planeten op volgorde: een compleet overzicht
Hieronder staan alle acht planeten op volgorde, met de gemiddelde afstand tot de zon en een korte beschrijving.
| Volgorde | Planeet | Afstand tot zon (gemiddeld) | Bijzonderheid |
|---|---|---|---|
| 1 | Mercurius | 57,9 miljoen km | Kleinste planeet, geen atmosfeer |
| 2 | Venus | 108,2 miljoen km | Heetste planeet (ruim 460°C aan oppervlak) |
| 3 | Aarde | 149,6 miljoen km | Enige planeet met bekend leven |
| 4 | Mars | 227,9 miljoen km | Rode planeet, twee manen |
| 5 | Jupiter | 778,5 miljoen km | Grootste planeet van ons zonnestelsel |
| 6 | Saturnus | 1,43 miljard km | Bekend om zijn ringen |
| 7 | Uranus | 2,87 miljard km | Roteert op zijn kant |
| 8 | Neptunus | 4,50 miljard km | Verst van de zon, krachtige stormen |
Ezelsbruggetjes om de volgorde te onthouden
Er zijn meerdere ezelsbruggetjes in omloop voor de volgorde van de planeten. Het klassieke Nederlandse ezelsbruggetje is Mijn Vader At Maaltijden Just Soms Uit Nood. Elke eerste letter geeft de beginletter van een planeet: Mercurius, Venus, Aarde, Mars, Jupiter, Saturnus, Uranus, Neptunus.
Een andere variant die je tegenkomt is Mooie Vrouwen Azen Meestal Juist Sterk Uit Nieuwsgierigheid. Beide werken op precies dezelfde manier. Welke je kiest is een kwestie van smaak. Kinderboekenschrijver Marc ter Horst bedacht voor zijn boek Hé Aardbewoner een eigen variant, als alternatief voor de bestaande ezelsbruggetjes. Dat laat zien hoe makkelijk je er zelf ook een kunt verzinnen: kies woorden die jij makkelijk onthoudt, zolang de beginletters kloppen.
Wil je je eigen ezelsbruggetje maken? Schrijf de beginletters op: M, V, A, M, J, S, U, N. Zoek daarna woorden die jij makkelijk onthoudt en bouw er een zin van. Hoe persoonlijker de zin, hoe beter je hem onthoudt.
De binnenste en buitenste planeten
Astronomen verdelen de acht planeten vaak in twee groepen, met de asteroïdengordel als grens. De binnenste vier planeten (Mercurius, Venus, Aarde en Mars) zijn relatief klein en rotsachtig. Ze hebben een harde ondergrond. De buitenste vier (Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus) zijn veel groter en bestaan voornamelijk uit gas en ijs. Jupiter en Saturnus heten gasreuzen. Uranus en Neptunus worden ijsreuzen genoemd.
Dit onderscheid helpt ook bij het onthouden van de volgorde. De eerste vier planeten passen allemaal in de buurt van de zon. Daarna volgt een grote sprong naar de reuzen, die steeds verder van de zon staan.
Waarom telt Pluto niet meer mee?
Tot 2006 werd Pluto gezien als de negende planeet. In dat jaar herzag de Internationale Astronomische Unie (IAU) de definitie van een planeet. Een planeet moet aan drie voorwaarden voldoen: hij moet rond de zon draaien, zelf voldoende massa hebben om bolvormig te zijn en zijn baan “schoongeveegd” hebben van andere objecten. Pluto voldoet aan de eerste twee, maar niet aan de derde. Daardoor heet hij nu een dwergplaneet.
Door die beslissing bestaat de officiële volgorde van de planeten uit acht in plaats van negen. De ezelsbruggetjes die vroeger eindigden op “N” voor negen planeten, pasten na 2006 eigenlijk toevallig nog steeds: Neptunus was al de achtste en laatste planeet in de meeste rijtjes.
Veelgestelde vragen over de volgorde van de planeten
Hoeveel planeten heeft ons zonnestelsel?
Officieel acht: Mercurius, Venus, Aarde, Mars, Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus. Pluto is sinds 2006 een dwergplaneet.
Welke planeet staat het dichtst bij de zon?
Mercurius. Hij draait op gemiddeld 57,9 miljoen kilometer afstand van de zon en maakt in ongeveer 88 dagen een volledige omloop.
Welke planeet staat het verst van de zon?
Neptunus, op gemiddeld 4,5 miljard kilometer. Een jaar op Neptunus duurt ruim 165 aardse jaren.
Is Venus de heetste planeet, ook al staat Mercurius dichterbij?
Ja. Venus heeft een dikke atmosfeer vol koolstofdioxide die warmte vasthoudt (het broeikaseffect). Daardoor is het oppervlak er heter dan op Mercurius, die geen atmosfeer heeft om warmte vast te houden.
De volgorde van de planeten is met een goed ezelsbruggetje snel uit je hoofd te leren. Schrijf de zin een paar keer op, controleer de beginletters en je onthoudt de volgorde van Mercurius tot Neptunus zonder moeite.
