Planeten zijn een fascinerend onderdeel van het heelal en hun aantal is bijna niet te bevat‑en. Als we omhoog kijken naar de sterrenhemel, lijken de stipjes aan de lucht alleen maar sterren. Toch weten we nu dat er bij bijna elke heldere ster ook planeten horen. Hoeveel werelden draaien er eigenlijk in het universum rond sterren? Het antwoord is indrukwekkend en geeft een gevoel van de enorme schaal van het heelal.
Ontdekkingen in onze eigen Melkweg
In onze eigen Melkweg, het sterrenstelsel waarin de aarde zich bevindt, draaien niet alleen onze acht bekende planeten rond de zon. Wetenschappers schatten dat er in de Melkweg zo’n honderd miljard sterren zijn. Onderzoek met grote telescopen laat zien dat bijna elke ster minstens één planeet heeft. Soms zijn dat grote gasreuzen, soms kleine rotsachtige werelden. Gemiddeld is er per ster zelfs meer dan één planeet aanwezig. Zo kom je al snel op honderden miljarden planeten alleen al in onze eigen Melkweg. Dat aantal is bijna niet voor te stellen en elk jaar worden er meer ontdekt, doordat telescopen steeds beter worden.
Andere sterrenstelsels bevatten nog meer werelden
Buiten de Melkweg bestaan er nog heel veel andere sterrenstelsels. Wetenschappers denken dat er wel twee biljoen (twee duizend miljard) sterrenstelsels in het waarneembare deel van het heelal zijn. Elk van die sterrenstelsels heeft weer honderden miljarden sterren. Als je bedenkt dat ongeveer elke ster planeten heeft, dan zijn er dus onvoorstelbaar veel planeten in het heelal. Om het beeld compleet te maken: als je het aantal sterren uitrekent in alle sterrenstelsels samen, kom je op een getal met 23 nullen. Zo’n groot getal noemen mensen een “sextiljard”. sextiljard. Stel je dan voor hoeveel planeten daarbij horen! Zelfs als je je best doet om het te begrijpen, is het bijna niet te bevatten hoe veel werelden er zijn.
Hoe weten we dat al deze planeten bestaan?
De afgelopen jaren hebben onderzoekers enorme vooruitgang geboekt in het vinden van planeten buiten ons zonnestelsel. Zulke planeten heten exoplaneten. Speciale telescopen in de ruimte, zoals de Kepler en de TESS, speuren de hemel af. Zij kijken of het licht van een ster heel even minder wordt, doordat een planeet ervoor langs beweegt. Ook kijken ze naar kleine wiebelaan van een ster, omdat het gewicht van een planeet de ster een beetje doet schudden. Door deze methoden samen toe te passen, zijn inmiddels duizenden exoplaneten gevonden. Omdat we lang niet alle sterren goed kunnen bekijken, weten onderzoekers dat het aantal ontdekte exoplaneten nog maar een klein deel is van het echte aantal. Er zijn dus waarschijnlijk nog veel meer onbekende werelden. Sommige zijn misschien net zo groot als de aarde, andere zijn zelfs groter dan Jupiter.
Leven op andere planeten blijft een goede vraag
Zoveel planeten roepen meteen een volgende vraag op. Zou er op een van die miljarden werelden misschien ook leven zijn? Tot nu toe is daar geen bewijs voor gevonden, maar veel onderzoekers denken dat de kans best groot is. Want als er in het heelal miljarden planeten zijn, lijkt het logisch dat er ergens omstandigheden zijn die op die van de aarde lijken. Misschien draaien er op enorme afstand andere werelden rond hun zon, waar ooit leven is ontstaan. Telescopen worden steeds slimmer en onderzoekers zijn bezig om te zoeken naar sporen van water, zuurstof of andere stoffen die iets kunnen zeggen over de kans op leven. Tot die tijd blijft het spannend om te dromen over wat er allemaal op al die verre planeten zou kunnen zijn.
De rol van de aarde in het grote geheel
Vanuit de ruimte gezien is de aarde maar een kleine bol tussen miljarden anderen. Toch is dit onze thuisplaneet en tot nu toe de enige plek waar we echt leven kennen. Wetenschappers blijven zoeken naar manieren om meer te ontdekken over planeten bij andere sterren en hoe uniek onze blauwe planeet daadwerkelijk is. Het besef dat er zoveel andere werelden zijn, maakt de aarde misschien nog specialer. Voorlopig kunnen we alleen reizen naar planeten in ons eigen zonnestelsel, bijvoorbeeld met robots naar Mars of door verkenning van de gasreuzen. Maar wie weet kunnen mensen in de verre toekomst op ontdekking naar planeten bij andere sterren.
Veelgestelde vragen over het aantal planeten in het heelal
- Hoeveel sterrenstelsels zijn er in het heelal?
Volgens onderzoekers zijn er ongeveer twee biljoen sterrenstelsels in het waarneembare heelal. Elk sterrenstelsel bestaat uit miljoenen tot honderden miljarden sterren, en bijna elke ster heeft ook planeten.
- Wat zijn exoplaneten precies?
Exoplaneten zijn planeten die buiten ons zonnestelsel om een andere ster draaien. Wetenschappers hebben al duizenden van deze werelden ontdekt, elk met hun eigen eigenschappen.
- Kunnen we ooit naar andere planeten reizen?
Met de huidige technologie kunnen mensen alleen planeten in ons eigen zonnestelsel bezoeken, zoals Mars. Planeten bij andere sterren zijn nu nog veel te ver weg om te bereiken. Misschien lukt dat in de verre toekomst.
- Waarom kunnen we het exacte aantal planeten niet weten?
Het kan niet precies worden vastgesteld hoeveel planeten er zijn in het heelal omdat het zo groot is en we nog maar een klein deel van de sterren goed kunnen bestuderen. Wel weten wetenschappers zeker dat het getal heel hoog is, waarschijnlijk meer dan het aantal zandkorrels op alle stranden van de aarde samen.
