Slechts één land heeft mensen op de maan gezet: de Verenigde Staten. Tot nu toe heeft geen enkel ander land een bemande maanlanding uitgevoerd. De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA deed dit tussen 1969 en 1972 in het kader van het Apollo-programma.
Onbemand is het verhaal anders. Meerdere landen hebben onbemande ruimtevaartuigen op de maan laten landen of op de maan laten neerstorten. Denk aan de voormalige Sovjet-Unie, China, India en Japan. Maar als het gaat om mensen die daadwerkelijk voet op de maan hebben gezet, is dat uitsluitend door Amerikanen gedaan.
Welke landen zijn op de maan geweest met mensen?
De VS landde voor het eerst op de maan op 20 juli 1969 met de Apollo 11-missie. Neil Armstrong was de eerste mens die de maan betrad, gevolgd door Buzz Aldrin. Het was de bekroning van een ruimtewedloop met de Sovjet-Unie, die de VS uiteindelijk won.
Na Apollo 11 volgden er meer bemande maanlandingen. In totaal hebben twaalf Amerikaanse astronauten op de maan gestaan, verdeeld over zes missies: Apollo 11, 12, 14, 15, 16 en 17. Apollo 13 mislukte door een technisch defect en keerde terug zonder te landen. De laatste bemande maanlanding tot nu toe was in december 1972, met Apollo 17.
Volgens NPO Kennis landden in totaal 11 andere astronauten op de maan na die eerste landing, wat uitkomt op een totaal van 12 mensen (inclusief Armstrong). Alle twaalf kwamen uit de Verenigde Staten.
Overzicht van de zes bemande maanlandingen
| Missie | Jaar | Astronauten op de maan |
|---|---|---|
| Apollo 11 | 1969 | Neil Armstrong, Buzz Aldrin |
| Apollo 12 | 1969 | Pete Conrad, Alan Bean |
| Apollo 14 | 1971 | Alan Shepard, Edgar Mitchell |
| Apollo 15 | 1971 | David Scott, James Irwin |
| Apollo 16 | 1972 | John Young, Charles Duke |
| Apollo 17 | 1972 | Gene Cernan, Harrison Schmitt |
Landen die onbemand op de maan zijn geweest
Naast de VS hebben meerdere landen onbemande landers of rovers op de maan neergezet. De voormalige Sovjet-Unie was de eerste die een ruimtevaartuig zachte landing liet maken op de maan, met Luna 9 in 1966. Later stuurde de Sovjet-Unie ook onbemande rovers naar de maan.
China heeft de afgelopen jaren grote stappen gezet. Met de Chang’e-missies heeft China meerdere keren succesvol geland op de maan, ook aan de verre kant ervan. India heeft in 2023 met Chandrayaan-3 een historische landing gemaakt nabij de zuidpool van de maan, als eerste land ooit op die locatie. Japan heeft in 2024 een onbemande lander op de maan gezet, al was de landing niet volledig vlekkeloos.
Waarom zijn er zo lang geen mensen meer op de maan geweest?
Na Apollo 17 in 1972 is geen enkele mens meer op de maan geweest. Dat is inmiddels meer dan vijftig jaar geleden. De belangrijkste reden is geld en politieke prioriteiten. Na het winnen van de ruimtewedloop verloor het Amerikaanse Congres de interesse om de enorme kosten van het Apollo-programma te blijven betalen. Het programma werd stopgezet.
De Sovjet-Unie heeft nooit een bemande maanlanding voltooid, ondanks pogingen in de jaren zestig en zeventig. Technische problemen en mislukte raketlanceringen waren daarvoor de oorzaak.
Welke landen gaan binnenkort naar de maan?
NASA werkt aan het Artemis-programma, met als doel opnieuw mensen op de maan te zetten. Dit moet de eerste bemande landing opleveren voor het eerst in meer dan vijftig jaar, en voor het eerst met een vrouw en een niet-witte astronaut. De exacte timing schuift regelmatig op; naar schatting wordt een bemande landing ergens rond 2026 of later verwacht.
China heeft plannen voor een bemande maanlanding voor 2030. Als dat lukt, wordt China het tweede land met mensen op de maan. Ook andere landen werken samen met NASA via het Artemis-akkoord, maar dat gaat om samenwerking, niet om zelfstandige nationale programma’s.
Kortom: de VS is het enige land dat mensen op de maan heeft gehad, met twaalf astronauten verdeeld over zes missies tussen 1969 en 1972. Onbemand hebben meerdere landen de maan bereikt, waaronder China, India en Japan. Of en wanneer een tweede land mensen op de maan zet, is op dit moment nog onzeker.
