De kleur van de maan is grijs, maar dat klinkt simpeler dan het is. Afhankelijk van wanneer en hoe je kijkt, ziet de maan er heel anders uit: krijtachtig wit, donkergrijs, geel, oranje of zelfs rood. Welke kleur je ziet, hangt af van de positie van de maan aan de hemel, de atmosfeer en het licht van de zon.
Welke kleur is de maan eigenlijk?
Het maanoppervlak is van zichzelf donkergrijs. Als je naar foto’s kijkt die door ruimterovers of astronauten zijn gemaakt, zie je een gebroken grijze kleur zonder enige glans, vergelijkbaar met droog asfalt of oude betonsteen. De maan reflecteert maar een klein deel van het zonlicht dat erop valt, gemiddeld zo’n 12 procent. Dat maakt haar een van de minder reflecterende objecten in ons zonnestelsel.
Het oppervlak bestaat uit twee soorten gebieden die elk een iets andere grijstint hebben. De lichte plekken, ook wel hooglanden genoemd, zijn wat lichter van kleur. De donkere vlaktes, die je met het blote oog ziet als de “vlekken” op de maan, zijn donkerder van grijs. Samen geven ze de maan dat gevlekte uiterlijk dat je van de aarde af herkent.
Waarom ziet de maan er geel of oranje uit?
Als de maan laag aan de horizon staat, ziet ze er geel, oranje of soms zelfs rood uit. Dat heeft niets te maken met de kleur van het oppervlak zelf, maar alles met de atmosfeer van de aarde. Licht van de maan moet dan een veel dikkere laag lucht doorkruisen voordat het jouw ogen bereikt. Die dikke luchtlaag filtert het blauwe licht weg en laat het warmere, roodachtige licht door. Hetzelfde effect zie je bij een ondergaande zon.
Hoe meer stof, rook of vochtigheid er in de lucht zit, hoe oranger of roder de maan eruitziet. Na grote bosbranden of vulkaanuitbarstingen kan de maan daardoor een opvallend diepe oranje of roestbruine kleur krijgen.
De rode maan: bloedmaan en maansverduistering
Bij een totale maansverduistering spreek je wel van een “bloedmaan”. De maan kleurt dan roodoranje, omdat de aarde volledig voor de zon staat en het zonlicht om de aarde heen buigt. Alleen het roodgekleurde licht bereikt dan de maan, precies dezelfde reden als waarom de maan laag aan de horizon ook roder lijkt. Het effect is bij een maansverduistering veel sterker en levert een opvallend diepe, rode kleur op die de maan zelden heeft.
Hoe wit is de volle maan?
Op het moment dat de maan recht boven je staat en vol is, lijkt ze heel licht van kleur, bijna wit. Dat heeft een praktische verklaring: het licht valt dan recht op het oppervlak en er is nauwelijks schaduw. Daardoor lijken de grijze tinten te verdwijnen en ziet de maan er bleker en witter uit. Wetenschappers noemen dit het “oppositie-effect”: de maan licht merkbaar helderder op als zij precies tegenover de zon staat.
Toch is ze ook dan niet echt wit. Krijtachtig gebroken grijs is de meest nauwkeurige omschrijving, ook al verblinden de helderheid en het contrast met de donkere nachtlucht je ogen een beetje.
Wat zie je als je heel dichtbij zou zijn?
Astronauten die de maan bezochten tijdens de Apollo-missies omschreven het oppervlak als donkergrijs, met hier en daar een bruinachtige tint door de aanwezigheid van ijzeroxide in het gesteente. Van dichtbij is de maan dus bepaald niet het stralende witte bol dat ze er van de aarde soms uitziet. Het maanstof, “regoliet” genoemd, is fijn en donker, en kleurt alles snel vies.
Kort samengevat: de eigen kleur van de maan is donkergrijs, maar je ziet haar vanuit de aarde nooit precies zo. Atmosferische effecten, haar positie aan de hemel en de hoeveelheid stof in de lucht maken dat de kleur van de maan elk moment een beetje anders kan zijn, van krijtachtig wit tot diep rood.
