De diameter van de maan bedraagt 3.474 kilometer. Dat is iets meer dan een kwart van de diameter van de aarde (12.742 km). De maan is daarmee een middelgrote maan vergeleken met andere manen in ons zonnestelsel, maar in verhouding tot haar planeet is ze uitzonderlijk groot.
Hoe groot is de diameter van de maan precies?
De gemiddelde middellijn van de maan is 3.474 km. Omdat de maan niet perfect rond is, wijken de equatoriale en polaire diameter iets van elkaar af, maar dit verschil is klein genoeg dat je in de meeste contexten gewoon 3.474 km aanhoudt als standaardgetal.
Ter vergelijking: de aarde is ongeveer 3,67 keer zo breed als de maan. Leg je de maan naast de aarde, dan past ze er bijna vier keer naast. De maan staat op gemiddeld 384.400 kilometer van de aarde, wat neerkomt op ongeveer dertig maal de diameter van de aarde zelf.
Omtrek en oppervlak
Uit de diameter van 3.474 km volgen direct een paar andere maten die handig zijn om te kennen:
- Straal: 1.737 km
- Omtrek: circa 10.917 km
- Oppervlak: circa 37,9 miljoen km² (dat is ruwweg 74 keer het oppervlak van Nederland)
- Volume: circa 21,9 miljard km³
Het oppervlak van de maan klinkt groot, maar is slechts 7,4% van het aardoppervlak. Wandel je in een rechte lijn over de evenaar van de maan, dan ben je na iets minder dan 11.000 km weer terug bij je startpunt.
Hoe verhoudt de diameter van de maan zich tot andere hemellichamen?
In het zonnestelsel staan grotere manen. Ganymedes (maan van Jupiter) heeft een diameter van circa 5.268 km en is daarmee zelfs groter dan de planeet Mercurius. Titan (maan van Saturnus) meet circa 5.150 km in doorsnede. Vergeleken met die koplopers is onze maan een stuk kleiner.
Toch is de maan, afgezet tegen haar eigen planeet, opvallend groot. De verhouding maan-aarde (1:3,67 in diameter) is zelfs groter dan die van de meeste andere planeet-maancombinaties in ons zonnestelsel. Dat is ook de reden dat wetenschappers soms spreken van een “dubbele planeet”, al is die term niet officieel.
Waarom lijkt de maan soms groter of kleiner?
De maan beweegt in een lichte ellipsbaan om de aarde. Dat betekent dat de afstand varieert: op het dichtste punt (perigeum) is de maan circa 356.500 km van de aarde verwijderd, op het verste punt (apogeum) circa 406.700 km. Daardoor kan de schijnbare grootte aan de hemel met ongeveer 14% wisselen. Een “supermaan” is niets anders dan een volle maan die vlak bij het perigeum staat en dus iets groter en helderder oogt. De werkelijke diameter van de maan verandert hierbij niet; die blijft altijd 3.474 km.
Ook het bekende “maanillusie”-effect speelt een rol: de maan ziet er aan de horizon veel groter uit dan hoog aan de hemel, terwijl de werkelijke hoekgrootte gelijk is. Dit is een optisch effect van de hersenen, geen verandering in de werkelijke maat.
De diameter van de maan is dus een vaststaand gegeven van 3.474 km, maar hoe groot de maan er op een bepaald moment uitziet, hangt af van afstand, baanpositie en hoe je hersenen de omgeving interpreteren.
