Het heelal telt naar schatting zo’n 200 tot 400 miljard zonnen in onze Melkweg alleen al, en als je het hele waarneembare heelal meetelt, kom je uit op een getal van rond de 10.000 miljard miljard sterren. Elke ster is in wezen een zon: een gloeiende gasbol die licht en warmte uitstraalt, net zoals onze eigen zon dat doet. Het exacte aantal is onmogelijk te tellen, maar astronomen berekenen het via schattingen van het aantal sterrenstelsels en het gemiddelde aantal sterren per stelsel.
Wat dat getal zo moeilijk te bevatten maakt: er zijn naar schatting 2 biljoen sterrenstelsels in het waarneembare heelal. Elk stelsel bevat gemiddeld honderd miljard sterren. Dat levert een totaal op van ruwweg 10 tot de 24e macht sterren, een 1 met 24 nullen erachter.
Hoeveel zonnen zijn er in het heelal: de berekening uitgelegd
Astronomen tellen sterren niet één voor één. Ze meten het totale licht van een sterrenstelsel, schatten de massa en berekenen dan hoeveel sterren daarin passen op basis van bekende stertypen. Onze Melkweg heeft naar schatting 100 tot 400 miljard sterren, afhankelijk van de meetmethode. De meest geciteerde schatting ligt rond de 200 miljard.
Ter vergelijking: als je één seconde per ster zou tellen en dag en nacht zou doorgaan, had je voor alleen de Melkweg al meer dan 6.000 jaar nodig. Voor het hele waarneembare heelal zou je langer moeten tellen dan het heelal oud is.
Niet alle sterren lijken op onze zon. Sommige zijn veel groter, feller en heter, zoals blauwe reuzensterren. Andere zijn veel kleiner en zwakker, zoals rode dwergen. Rode dwergen zijn met afstand het meest voorkomende type ster in het heelal: naar schatting 70 tot 80 procent van alle sterren valt in deze categorie. Onze zon is een vrij doorsnee gele dwerg, wat hem eigenlijk tamelijk gewoon maakt op kosmische schaal.
Eén zon of meerdere: meervoudige stelsels
Veel sterren staan niet alleen. Naar schatting de helft van alle sterren maakt deel uit van een dubbelster of meervoudig stelsel, waarbij twee of meer sterren om elkaar heen draaien. Er zijn planeten ontdekt die tegelijk meerdere zonnen aan hun hemel hebben. In 2016 meldden astronomen een planeet op ongeveer 340 lichtjaar afstand van de aarde met maar liefst drie sterren in haar stelsel, een soort van kosmische achtertuin als je de schaal van het heelal bekijkt. Op zo’n planeet is er soms helemaal geen nacht, omdat er altijd wel een zon boven de horizon staat.
Dit betekent ook dat het totale aantal “zonnen” dat planeten beschijnt, per definitie hoger is dan het totale aantal sterren, omdat sommige planeten er meerdere tegelijk hebben.
Het waarneembare heelal versus het totale heelal
Alle schattingen hierboven gaan over het waarneembare heelal: het deel dat wij kunnen zien, begrensd door hoe ver licht in de leeftijd van het heelal heeft kunnen reizen (ongeveer 46 miljard lichtjaar in elke richting). Wat daarbuiten ligt, is onbekend. Het totale heelal kan oneindig groot zijn, wat zou betekenen dat het totale aantal sterren ook oneindig is. Dat is echter speculatie; meetbaar zijn alleen de sterren binnen de waarneembare grens.
Veelgestelde vragen
Is onze zon bijzonder? Niet echt. Onze zon is een vrij gewone gele dwerg, qua grootte en helderheid ergens in het midden van de sterrenpopulatie. Wel is hij voor ons uiteraard van levensbelang.
Hoeveel zonnen zijn er in de Melkweg? Naar schatting 100 tot 400 miljard, met 200 miljard als meest gebruikte middenscnatting.
Neemt dat aantal toe of af? Steeds. In het heelal sterven voortdurend sterren en worden nieuwe geboren uit gaswolken. De Melkweg maakt naar schatting een paar nieuwe sterren per jaar aan.
Heeft elke ster planeten? Niet per se, maar de Kepler-ruimtetelescoop heeft laten zien dat planeten heel gewoon zijn. Naar schatting heeft de meerderheid van de sterren minstens één planeet in een baan om zich heen.
Het getal “hoeveel zonnen zijn er in het heelal” blijft een schatting, maar die schatting is zelf al zo groot dat hij weinig zegt zonder context. Dat er in het waarneembare heelal meer sterren zijn dan zandkorrels op alle stranden van de aarde is een bekende vergelijking, en die klopt ruwweg zelfs. Astronomen verfijnen het getal voortdurend naarmate telescopen beter worden en nieuwe sterrenstelsels in kaart worden gebracht.
