De massa van de maan bedraagt 7,35 × 10²² kilogram. Dat is een getal met 23 cijfers: 73.500.000.000.000.000.000.000 kilogram. Indrukwekkend zwaar, maar vergeleken met de aarde is de maan een stuk lichter. De aarde weegt ongeveer 81 keer zoveel als de maan.
De zoekintentie achter “massa maan” is duidelijk: je wilt het concrete getal weten, en misschien ook begrijpen wat het betekent. Daarom vind je hier niet alleen de waarde zelf, maar ook wat die massa in de praktijk doet en hoe wetenschappers haar hebben bepaald.
Wat is de exacte massa van de maan?
De officiële waarde voor de massa van de maan is 7,35 × 10²² kg. Dat schrijf je ook wel als 7,35 × 10²² kg, of uitgeschreven: ruim 73 triljoen kilogram. Dit getal is vastgesteld aan de hand van de zwaartekrachtwerking die de maan uitoefent op objecten in haar omgeving, waaronder kunstmatige satellieten die om de maan draaien.
Ter vergelijking: de massa van de aarde is ongeveer 5,97 × 10²⁴ kg. De maan is dus zo’n 1,2% van de massa van de aarde. Dat klinkt klein, maar de maan is nog altijd het grootste en zwaarste hemellichaam dat direct om de aarde cirkelt.
Wat doet die massa in de praktijk?
De massa van de maan bepaalt de zwaartekracht aan het maanoppervlak. Die oppervlaktezwaartekracht bedraagt 1,62 m/s². Dat is ongeveer een zesde van de zwaartekracht op aarde (9,81 m/s²). Weeg je op aarde 80 kilogram, dan zou een weegschaal op de maan slechts ongeveer 13 kilogram aanwijzen. Je massa verandert niet, maar je gewicht wel, omdat gewicht afhankelijk is van de plaatselijke zwaartekracht.
De massa van de maan is ook verantwoordelijk voor de getijden op aarde. De zwaartekracht van de maan trekt aan het zeewater aan de kant van de aarde die het dichtst bij de maan is, en dat veroorzaakt eb en vloed. Hoe zwaarder een hemellichaam, hoe sterker dit effect. Bij een kleinere maan zouden de getijden op aarde merkbaar minder sterk zijn.
Hoe hebben wetenschappers de massa berekend?
Je kunt de massa van de maan niet zomaar op een weegschaal zetten. Wetenschappers gebruiken de wet van Newton en de baan van objecten om de maan. Zodra je weet hoe snel een satelliet om de maan beweegt en op welke afstand, kun je via de zwaartekrachtformule de massa berekenen. Dit principe wordt al eeuwen toegepast, eerst op basis van de baan van de maan zelf om de aarde, en later met behulp van ruimtesondes die de maan omcirkelden.
De Amerikaanse maanmissies (Apollo-programma) en latere ruimteverkenners leverden nauwkeurige meetgegevens op waarmee de massa steeds preciezer werd vastgesteld. De huidige waarde van 7,35 × 10²² kg wordt breed gedragen in de wetenschappelijke gemeenschap en is gebaseerd op meerdere onafhankelijke methoden die tot hetzelfde resultaat leiden.
Massa van de maan vergeleken met andere hemellichamen
| Hemellichaam | Massa (kg) | Vergelijking met de maan |
|---|---|---|
| Maan | 7,35 × 10²² kg | referentie |
| Aarde | 5,97 × 10²⁴ kg | circa 81 keer zwaarder |
| Mars | 6,42 × 10²³ kg | circa 9 keer zwaarder |
| Pluto | 1,30 × 10²² kg | circa 6 keer lichter |
De maan is dus zwaarder dan Pluto, maar een stuk lichter dan Mars of de aarde. In het zonnestelsel is de maan wat massa betreft een middelgroot maanlichaam. Titan (maan van Saturnus) en Ganymedes (maan van Jupiter) zijn allebei zwaarder dan onze maan.
Afmetingen van de maan naast de massa
De massa van de maan hangt samen met haar omvang. De gemiddelde diameter van de maan is 3.476 kilometer. De omtrek over de grootste cirkel bedraagt zo’n 10.916 kilometer. Op basis van die afmetingen en de massa kun je de gemiddelde dichtheid berekenen: de maan heeft een dichtheid van ongeveer 3.346 kg/m³. Dat is merkbaar lager dan de aarde (5.514 kg/m³), wat aangeeft dat de maan relatief weinig zware elementen in haar kern heeft vergeleken met de aarde.
De massa van de maan is dus meer dan een los getal. Ze verklaart de zwaartekracht aan het oppervlak, de getijden op aarde en de positie van de maan in het rijtje van hemellichamen in ons zonnestelsel. Het getal 7,35 × 10²² kg is dan ook een van de fundamentele waarden in de sterrenkunde.





