In ons zonnestelsel zijn er officieel acht planeten. Dat zijn Mercurius, Venus, de Aarde, Mars, Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus. Dit aantal geldt sinds 2006, toen de Internationale Astronomische Unie (IAU) een nieuwe definitie van het begrip “planeet” vaststelde.
De acht planeten van ons zonnestelsel op een rij
De acht planeten draaien allemaal om de zon en zijn ingedeeld in twee groepen: de rotsplaneten en de gasreuzen.
- Mercurius – de kleinste planeet en de dichtst bij de zon
- Venus – de heetste planeet, ondanks dat ze niet de dichtstbijzijnde is
- Aarde – de enige planeet waarop leven bekend is
- Mars – de rode planeet, met de hoogste vulkaan in ons zonnestelsel
- Jupiter – de grootste planeet, een gasreus met meer dan 90 bekende manen
- Saturnus – bekend om zijn opvallende ringen van ijs en steen
- Uranus – draait op zijn kant, met een heel bijzondere rotatieas
- Neptunus – de verste planeet, met de sterkste winden van allemaal
De eerste vier (Mercurius tot en met Mars) zijn rotsachtige planeten met een vaste ondergrond. De laatste vier (Jupiter tot en met Neptunus) zijn gasreuzen of ijsreuzen: enorme ballen van gas en ijs zonder duidelijk aardoppervlak.
Waarom is Pluto geen planeet meer?
Tot 2006 telde ons zonnestelsel negen planeten, met Pluto als de negende. Maar in augustus 2006 besloot de IAU dat Pluto niet meer aan de nieuwe definitie van een planeet voldoet. Om een planeet te zijn, moet een hemellichaam aan drie voorwaarden voldoen: het moet om de zon draaien, een ronde vorm hebben door zijn eigen zwaartekracht, en zijn baan hebben “vrijgemaakt” van andere objecten. Pluto voldoet aan de eerste twee, maar niet aan de derde. Zijn baan deelt hij met veel andere objecten in de Kuipergordel.
Pluto heet sindsdien een dwergplaneet. Dat is geen degradatie in de volksmond, maar een aparte officiële categorie. Er zijn inmiddels vijf erkende dwergplaneten: Pluto, Ceres, Eris, Makemake en Haumea. Wetenschappers vermoeden dat er nog veel meer dwergplaneten in de buitenste gebieden van het zonnestelsel te vinden zijn.
Hoeveel planeten zijn er in ons zonnestelsel als je dwergplaneten meerekent?
Als je de vijf officieel erkende dwergplaneten meetelt, kom je op dertien hemellichamen die in een bredere zin als “planeetachtig” worden gezien. Maar het officiële antwoord blijft acht planeten. Die vijf dwergplaneten vallen in een andere categorie en worden door de IAU apart benoemd.
Naast planeten en dwergplaneten bevat ons zonnestelsel nog veel meer: meer dan 1,2 miljoen bekende planetoïden (ook wel asteroïden), 3.849 bekende kometen en meer dan 715 manen die om planeten draaien. Dat maakt het zonnestelsel een stuk voller dan de acht planeten alleen doen vermoeden.
Is er een negende planeet?
Al jaren speculeren astronomen over een mogelijke negende planeet, die soms “Planeet 9” of “Planet X” wordt genoemd. De aanwijzingen komen van vreemde banen van kleine objecten ver achter Neptunus. Die objecten gedragen zich alsof ze worden beïnvloed door de zwaartekracht van een grote, onzichtbare planeet. Tot nu toe is dit object nooit direct waargenomen. Het blijft een wetenschappelijke hypothese, geen bewezen feit.
Kortom: het officiële antwoord op hoeveel planeten ons zonnestelsel telt, is acht. Mercurius tot en met Neptunus. Pluto telt niet meer mee, en een eventuele negende planeet is nog niet bevestigd. Dat kan in de toekomst veranderen als nieuwe telescopen, zoals de Vera C. Rubin Observatory, verdere buitenste gebieden van het zonnestelsel in kaart brengen.
