Ja, er is water op de maan. Dat staat inmiddels vrijwel zeker vast. Het gaat niet om vloeibaar water zoals op aarde, maar om waterijs dat zich verborgen houdt in permanent beschaduwde kraters, vooral rond de noord- en zuidpool van de maan. Dit ijs heeft zich over miljoenen jaren opgehoopt en ligt grotendeels diep in de schaduw, waar de temperatuur nooit boven het vriespunt uitkomt.
Waar zit het water precies?
Het water op de maan bevindt zich voornamelijk in zogenaamde permanently shadowed regions (PSR’s): kraters aan de polen die nooit direct zonlicht ontvangen. Door die extreme kou, soms rond min 200 graden Celsius, kan waterijs daar eeuwenlang stabiel blijven zonder te verdampen. Een nieuwe studie uit april 2026 bracht de meest logische locaties voor dit waterijs in kaart, wat toekomstige maanmissies concreter haalbaar maakt.
Naast de polaire kraters is er ook bewijs voor watermoleculen op andere plekken op het maanoppervlak. De NASA-missie SOFIA ontdekte in 2020 watermoleculen in het Clavius-krater-gebied op de zuidpool. Dat was opmerkelijk, omdat dit gebied niet permanent in de schaduw ligt. Hoe dat water daar terechtkomt en blijft, is nog niet volledig begrepen.
Hoe weten we dat er water op de maan is?
Het bewijs komt uit meerdere bronnen. De Indiase maansonde Chandrayaan-1 detecteerde in 2008 via infraroodmetingen tekenen van water aan het maanoppervlak. Later bevestigde de Amerikaanse LCROSS-missie in 2009 de aanwezigheid van waterijs door opzettelijk een sonde op de zuidpool te laten inslaan en de uitgeworpen stofwolk te analyseren. Daarin zat meetbaar waterijs.
Ook aardse telescopen en latere ruimtetelescopen hebben via spectroscopie watermoleculen (H2O) en hydroxyl (OH) op het maanoppervlak gevonden. Het onderscheid tussen die twee is belangrijk: OH is een afbraakproduct van water, maar geen volledig watermolecuul. Recenter onderzoek maakt steeds beter onderscheid tussen de twee.
Hoeveel water is er op de maan?
Exacte hoeveelheden zijn moeilijk te geven, omdat het onderzoek nog loopt en directe monstername beperkt is. Schattingen suggereren dat er in de polaire regio’s naar schatting honderden miljoenen tonnen waterijs aanwezig kunnen zijn, maar dat zijn wetenschappelijke ramingen op basis van afstandsmetingen, geen definitieve cijfers. De verdeling is ook ongelijk: sommige kraters lijken meer ijs te bevatten dan andere.
Waarom is water op de maan zo belangrijk?
Water op de maan is waardevol om twee praktische redenen. Ten eerste kunnen toekomstige astronauten het ijs winnen en omzetten naar drinkwater, wat de afhankelijkheid van dure aanvoer vanuit de aarde sterk vermindert. Ten tweede kan water worden gesplitst in waterstof en zuurstof, de basiscomponenten van raketbrandstof. Een maanbasis zou daarmee als tankstation kunnen dienen voor verdere ruimtemissies, richting Mars of verder.
Dat maakt de exacte locatie van het ijs extra relevant. De studie van april 2026 helpt ruimtevaartorganisaties als NASA en ESA om te bepalen waar toekomstige maanlandingen en maanbasissen het meest zinvol zijn. Niet elk polairgebied is even geschikt: bereikbaarheid, hoeveelheid ijs en de aanwezigheid van zonlicht voor zonnepanelen spelen allemaal mee.
Is het water op de maan bruikbaar?
In theorie wel, maar het winnen ervan is technisch uitdagend. Het ijs zit vermoedelijk gemengd met maanstof (regoliet) en bevindt zich in gebieden waar het pikdonker en ijskoud is. Er zijn speciale robots of boormachines nodig die in extreme omstandigheden werken. Bovendien moet het gewonnen ijs worden gezuiverd voordat het bruikbaar is als drinkwater of brandstof.
Dat maakt water op de maan vooralsnog een belofte voor de toekomst. De technologie om het grootschalig te winnen bestaat nog niet in operationele vorm. Maar de aanwezigheid ervan staat buiten kijf, en het onderzoek naar de beste locaties maakt die toekomst steeds concreter.
Water op de maan verandert de manier waarop we naar de maan kijken: niet alleen als een dood rotsblok, maar als een mogelijke uitvalsbasis voor verdere verkenning van ons zonnestelsel. Of dat plan slaagt, hangt af van hoeveel water er werkelijk winbaar is en of de benodigde technologie op tijd klaar is voor de volgende generatie maanmissies.
